Wydłużony czas oczekiwania na odprawy tranzytowe - wyjaśnienie sytuacji rynkowej
W ostatnim czasie obserwujemy wydłużony czas realizacji operacji tranzytowych (T1/T2), w szczególności w zakresie oczekiwania na założenie zamknięć celnych (plomb). Zauważalna jest tendencja do bardziej restrykcyjnego stosowania przepisów dotyczących obowiązkowego zabezpieczania środków transportu przez organy celne.
Zależy nam na transparentnej komunikacji, dlatego poniżej wyjaśniamy przyczyny tej sytuacji.
💡 Spis treści
Podstawa prawna - obowiązek plombowania w procedurze tranzytu
Zgodnie z przepisami Unijnego Kodeksu Celnego oraz rozporządzeń wykonawczych, transport w procedurze tranzytu powinien zostać zabezpieczony zamknięciem celnym (plombą).
Podstawę prawną tych działań stanowią przepisy Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r., określającego szczegółowe zasady wykonywania Unijnego Kodeksu Celnego. W szczególności przepisy art. 299–302 regulują zasady stosowania zamknięć celnych w procedurze tranzytu oraz wskazują wymagania, jakie musi spełniać środek transportu lub kontener, aby możliwe było ich skuteczne nałożenie.
Efektem takiego podejścia jest upowszechnienie stosowania zamknięć celnych jako podstawowej formy zabezpieczenia transportów w procedurze tranzytu, przy czym możliwość ich zastosowania uzależniona jest od spełnienia określonych wymagań technicznych przez środek transportu. W sytuacjach, gdy nie jest to możliwe, wykorzystywane są alternatywne metody zabezpieczenia, dostosowane do specyfiki przewożonego ładunku.
Obserwowane zmiany w podejściu organów celnych mają istotny wpływ na organizację procesów logistycznych w obrocie międzynarodowym. Ograniczenie dostępu do przestrzeni ładunkowej w trakcie transportu wymusza dostosowanie sposobu realizacji przewozów, zwłaszcza w obszarze transportów drobnicowych oraz operacji wymagających większej elastyczności operacyjnej.
Tranzyt unijny T1 i T2 – co to i na czym polega procedura?
Procedura tranzytu unijnego stanowi jedno z kluczowych narzędzi umożliwiających sprawne przemieszczanie towarów w obrocie międzynarodowym. Jej istotą jest możliwość transportu ładunków pod nadzorem celnym pomiędzy wyznaczonymi urzędami bez konieczności dokonywania odprawy oraz regulowania należności celno-podatkowych na każdym etapie trasy.
W ramach tej procedury funkcjonują dwa podstawowe tryby:
- T1– obejmuje przewóz towarów o statusie nieunijnym, które przemieszczane są przez obszar Unii Europejskiej pod dozorem celnym,
- T2 – dotyczy towarów unijnych transportowanych w określonych warunkach, w szczególności, gdy trasa przewozu przebiega przez terytoria znajdujące się poza obszarem celnym UE.
Zastosowanie procedury tranzytowej pozwala na uproszczenie przepływu towarów poprzez ograniczenie formalności celnych do punktów początkowego i końcowego, co znacząco usprawnia organizację transportu międzynarodowego.
Zamknięcia celne mogą być nakładane:
- przez funkcjonariusza celnego w urzędzie wyjścia lub
- przez upoważnionego nadawcę (w procedurze uproszczonej)
W praktyce oznacza to, że większość transportów rozpoczynających tranzyt wymaga fizycznego zabezpieczenia pojazdu lub ładunku.
Dlaczego pojawiają się opóźnienia?
Proces plombowania stanowi element kontroli celnej, którego przebieg uzależniony jest od szeregu czynników organizacyjnych i proceduralnych, w tym m.in.:
- dostępności służb celnych,
- liczby realizowanych zgłoszeń,
- konieczności fizycznej weryfikacji środka transportu,
- spełnienia wymogów technicznych pojazdu do założenia plomby.
W przypadku dużego obciążenia operacyjnego lub zwiększonej liczby kontroli, czas oczekiwania może się wydłużać – nawet do kilkunastu lub kilkudziesięciu godzin.
Dodatkowo, zgodnie z aktualnym kierunkiem zmian w przepisach, obserwujemy zaostrzenie nadzoru nad transportem i większy zakres stosowania plomb, co wpływa na czas realizacji operacji.
Czy można uniknąć plombowania?
Możliwość odstąpienia od nałożenia zamknięć celnych przewidziana jest w obowiązujących przepisach, jednak ma charakter wyjątkowy i stosowana jest w ograniczonym zakresie. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których zapewniona jest jednoznaczna identyfikacja towaru lub specyfika transportu pozwala na zachowanie odpowiedniego poziomu kontroli.
Przykładowo może to mieć miejsce w przypadku:
- przewozów, w których towar posiada unikalne oznaczenia umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację,
- transportów realizowanych w ramach określonych gałęzi (np. kolejowej lub lotniczej), gdzie stosowane są inne systemy identyfikacyjne,
- operacji, w których dokumentacja przewozowa zapewnia pełną identyfikowalność ładunku.
Należy jednak podkreślić, że decyzja o odstąpieniu od zastosowania plomb ma charakter indywidualny i każdorazowo zależy od oceny organu celnego.
Wpływ na organizację transportów
Obserwowane zmiany w praktyce stosowania przepisów celnych mają bezpośredni wpływ na organizację operacji transportowych w całej branży TSL. W szczególności przekłada się to na:
- wydłużony czas postoju pojazdów przed rozpoczęciem procedury tranzytu,
- ograniczony wpływ operacyjny na moment faktycznego rozpoczęcia transportu,
- konieczność uwzględnienia dodatkowego czasu w planowaniu dostaw i harmonogramów logistycznych.
W efekcie powyższe czynniki wpływają na wydłużenie całkowitego czasu realizacji transportów oraz wymagają większej elastyczności w zarządzaniu łańcuchem dostaw.
Rekomendacje operacyjne
W związku z obserwowanymi zmianami w przebiegu procedur tranzytowych, coraz większego znaczenia nabiera odpowiednie przygotowanie procesów logistycznych. W tym kontekście rekomendowane jest:
- uwzględnianie dodatkowych rezerw czasowych w harmonogramach transportów,
- wcześniejsze przygotowanie i weryfikacja dokumentacji,
- analiza możliwości zastosowania uproszczeń w zakresie procedur celnych,
- utrzymanie bieżącej komunikacji pomiędzy wszystkimi stronami zaangażowanymi w realizację transportu.
Działania te wspierają lepsze zarządzanie ryzykiem operacyjnym oraz umożliwiają sprawniejsze reagowanie na zmieniające się warunki realizacji przewozów.
Kompleksowa obsługa tranzytów - podejście Terramar
Jako Terramar na bieżąco analizujemy zmiany zachodzące w obszarze procedur celnych oraz ich wpływ na operacje transportowe. W szczególności:
- monitorujemy aktualną sytuację operacyjną i praktykę organów celnych,
- rekomendujemy optymalne rozwiązania proceduralne, w tym możliwe uproszczenia,
- informujemy klientów o potencjalnych ryzykach już na etapie planowania transportu,
- zapewniamy kompleksową obsługę dzięki własnej agencji celnej.
Dysponowanie własnym zapleczem celnym pozwala nam na bieżącą kontrolę przebiegu procedur oraz sprawną reakcję na pojawiające się wyzwania operacyjne.
W przypadku potrzeby analizy konkretnego przypadku lub wsparcia w organizacji transportu – zachęcamy do kontaktu z zespołem Terramar.
