Transport lotniczy: jakie towary warto przewozić samolotem? Przewodnik

Tragedie kontenerowców czy promów (np. Heweliusza) sprawiły, że transport morski zaczął kojarzyć się z dużym ryzykiem strat. Z kolei transport drogowy czy kolejowy zazwyczaj oznaczał dodatkowo długi czas oczekiwania na towar. Był to jeden z impulsów sprzyjających rozwojowi innego środka transportu – samolotu. Jakie zalety i wady ma transport lotniczy? Które produkty warto w ten sposób przewozić?

Zalety transportu lotniczego

Przede wszystkim transport lotniczy uważany jest za najmniej niebezpieczny. Wysoki poziom bezpieczeństwa wynika nie tylko z rygorystycznych procedur na lotniskach, ale też mniejszej liczby opcji nieprzewidzianych sytuacji podczas przewozu. Przeładunki są też ograniczane do minimum, a co za tym idzie – również wstrząsy, zmiany temperatury itd. Przez to wszystko zachodzi mniejsze ryzyko uszkodzeń produktów niż w trakcie przewozów towarowych drogą lądową. Kolejne zalety to:

• Szybkość przemieszczania samolotu na duże odległości, która znacznie przewyższa możliwości statku czy samochodu. Odgrywa to istotną rolę przede wszystkim w kwestii szybkiej dostawy,
• Globalny zasięg. Stałe połączenia lotnicze z najodleglejszymi zakątkami świata czynią lotnictwo niezastąpionym nie tylko w zakresie przewozów towarowych, ale też w sytuacjach kryzysowych, np. przy dostawach pomocy humanitarnej.

Wady transportu lotniczego

Oczywiście transport lotniczy ma również istotne wady, np.:

• wysokie koszty – szacuje się, że w przeliczeniu na kilogram może być nawet kilkanaście razy droższy od transportu morskiego,
• ograniczenia dotyczące wielkości – przestrzeni ładunkowej samolotu nie da się zwiększać w nieskończoność, a ładunki ponadwymiarowe często w ogóle się do niego nie mieszczą,

Masz pytanie? Skontaktuj się! +48 58 627 48 53

wyślij zapytanie

Rodzaje ładunków w transporcie lotniczym

Z opisanych wyżej powodów drogą lotniczą przesyła się zwykle tylko najbardziej opłacalne przesyłki, czyli takie, gdzie kluczową rolę odgrywa czas dostarczenia do miejsca przeznaczenia lub te, które przedstawiają dużą wartość w małej objętości. Należą do nich:

• produkty łatwo psujące się lub z krótkim terminem przydatności, np. świeże owoce, warzywa, owoce morza, kwiaty cięte,
• szczepionki, farmaceutyki oraz narządy do transplantacji, którym dodatkowo specjalistyczne kontenery zapewniają idealne warunki do transportu,
• elektronika o wysokiej wartości, sprzęt medyczny, a także dzieła sztuki czy dokumenty bankowe,
• przedmioty niezbędne w skrajnych przypadkach, np. respiratory w pandemii albo części do zepsutej maszyny w fabryce,
• materiały niebezpieczne i specjalne, np. baterie litowe, których przewóz w dużych ilościach jest ryzykowny,
• żywe zwierzęta.

Środki transportu drogą powietrzną

W przewozach cargo wykorzystuje się zarówno samoloty cywilne, jak i lotnictwo wojskowe w specjalnych przypadkach. W ramach lotnictwa cywilnego funkcjonują dwa główne typy maszyn:

• samoloty wąskokadłubowe, np. Boeing 737 czy Airbus A320, zabierają ograniczoną ilość ładunku w lukach bagażowych pod pokładem pasażerskim, ale stanowią ogólnodostępny rodzaj transportu lotniczego w ramach przesyłek liniowych,
• samoloty szerokokadłubowe, takie jak Boeing 777, 747 czy Airbus A350, mają duży kadłub i dwa przejścia w kabinie i to głównie one realizują ogólnodostępny rodzaj przewozu towarów między kontynentami.

Samoloty cargo (towarowe) nie mają foteli pasażerskich, a ponadto są wyposażone w specjalne drzwi ładunkowe (np. szerokie boczne drzwi lub otwierany do góry nos samolotu). Pozwala to na maksymalne wykorzystanie kadłuba i załadunek dużych palet i kontenerów (np. Boeing 747-8F czy An-124 Rusłan).

Z kolei helikoptery w transporcie lotniczym pozwalają na docieranie w trudno dostępne miejsca (np. wysokogórskie wioski lub platformy wiertnicze). Niezależnie od maszyny nad przewożeniem towarów czuwa wyszkolony personel lotniczy.

Dokumenty przewozowe w lotnictwie transportowym

Podstawowym dokumentem przewozowym w lotnictwie cargo jest lotniczy list przewozowy (Air Waybill, AWB). Pełni rolę umowy pomiędzy nadawcą, przewoźnikiem (linie lotnicze) a odbiorcą. Zawiera wszystkie ważne informacje o przesyłce: dane nadawcy i odbiorcy, porty załadunku i rozładunku, opis towaru, jego wagę, wymiary, wartość, wymagane warunki transportu oraz ubezpieczenie czy instrukcje postępowania. AWB jest niezbędny do nadania każdej przesyłki lotniczej, zarówno na trasach krajowych, jak i międzynarodowych. W przypadku lotów zagranicznych list przewozowy służy też odprawie celnej.

Logistyka w transporcie lotniczym

Standardem w branży są lotnicze jednostki ładunkowe (ULD), czyli kontenery i palety dostosowane kształtem do kadłubów samolotów. Zabezpiecza się je siatkami i taśmami, tworząc zwartą jednostkę, którą można szybko załadować i przymocować. Często towary przechodzą przez magazyn konsolidacyjny – ładunki od różnych nadawców są grupowane, aby zapełnić cały kontener lotniczy, co obniża koszt jednostkowy.

Przyszłość transportu lotniczego

Samoloty łączą kontynenty, umożliwiając handel i dystrybucję towarów na skalę globalną w krótkim czasie. Na całym świecie, nawet dla przeciętnego konsumenta, coraz bardziej liczy się szybkość dostawy i jej bezpieczeństwo. Niejeden jest gotowy zapłacić więcej za szybką, terminową dostawę. Dlatego transport lotniczy cargo, mimo dosyć wysokich kosztów, stale się rozwija. Oczywiście, aby przesyłka bez przeszkód „wylądowała w porcie docelowym”, potrzebna jest rozwinięta infrastruktura lotnicza i wykwalifikowana załoga.